Dạo gần đây, trong mạng lưới các anh chị Senior có 10–20 năm kinh nghiệm mà mình quen biết, có một làn sóng “ngầm” đang diễn ra mạnh mẽ: rời ghế full-time để chuyển sang làm Fractional.
Nhiều người hay nhầm Fractional với Freelance, nhưng thực tế đây là hai khái niệm có phạm vi công việc khác nhau.
Freelance là bán thời gian để làm công việc thực thi (execution) cho khách hàng/đối tác, nhận việc theo dự án hoặc task lẻ. Giao file/sản phẩm là xong nhiệm vụ.
Còn Fractional là bán chất xám cấp cao (strategic) cho nhiều công ty/dự án cùng một lúc. Người làm Fractional thường là lãnh đạo cấp quản lý/chiến lược (C-suite, Director) như CFO, CMO, CTO, HR Director… từng làm việc tại các công ty lớn hoặc tập đoàn.
Một ý nữa là Fractional cũng không giống Consulting. Consultant (cố vấn) thường đến công ty, nhận diện vấn đề, đưa ra lời khuyên rồi rời đi. Còn người làm Fractional vừa đưa ra chiến lược, vừa trực tiếp bắt tay vào điều hành đội ngũ nội bộ để thực thi chiến lược đó.
Vậy tại sao các chuyên gia trong mảng Marketing, Tài chính, Kinh doanh, Vận hành và Nhân sự đang dịch chuyển sang mô hình này?
Mình nghĩ có một vài lý do sau:
Trải qua thời gian dài ở môi trường big corp, đến ngưỡng tuổi 35–50, các anh chị lại muốn làm điều gì đó cho chính mình. Có nhiều người còn kể với mình rằng, nếu bỏ cái mác công ty/tập đoàn ra, họ cảm thấy mình không là ai cả.
Lâu dần, họ cảm thấy đây không còn là nơi mình thuộc về. Chưa kể, đến một mức nào đó, vấn đề politics thật sự mệt mỏi đối với nhiều người.
Khi lên đến tầm Director hay C-level, đa phần thời gian của các anh chị không dành cho chuyên môn. Thời gian bị ngốn sạch bởi họp liên phòng ban, giải quyết xung đột nhân sự, làm báo cáo và những quy trình cồng kềnh.
Điều đó không sai, nhưng có thể không phù hợp với người thích làm chuyên môn. Vậy nên, họ chuyển thành Fractional để cắt đứt phần vô vị đó.
Fractional CFO/CMO/HR vào doanh nghiệp với tư cách một đối tác chiến lược: đến và “khám bệnh”, sau đó đưa ra giải pháp/Playbook, giám sát đội ngũ thực thi và nghiệm thu kết quả.
Không chấm công, không drama, không chính trị, không mệt mỏi.
Với các anh chị, giai đoạn này họ sẽ muốn Income Diversification (không bỏ trứng vào một giỏ).
Họ không muốn bản thân chỉ có một nguồn thu nhập; họ muốn tối đa hóa nguồn lực của bản thân qua nhiều kênh có thể mang lại thu nhập và tạo giá trị thặng dư theo thời gian.
Hơn nữa, trong thời kỳ biến động và công nghệ thay đổi nhanh chóng, một job 80–100 triệu ở tập đoàn không bảo chứng được sự an toàn. Chuyện layoff diễn ra bất ngờ và nhanh chóng, khiến họ cảm thấy lo âu. Vì càng lên cao, càng dễ gãy.
Hơn hết, họ đánh giá được “mùi” của thị trường màu mỡ SMEs và startup.
Các founder ngày nay hiểu rằng họ không đủ ngân sách, và cũng chưa cần thiết, để nuôi một CMO hay CFO full-time với mức lương 4.000–5.000 USD/tháng. Nhưng họ rất cần chiến lược đúng ngay từ đầu để tránh mất “tiền ngu”.
Họ sẵn sàng trả 1.500–2.000 USD cho một chuyên gia xuất hiện 1–2 ngày/tuần để định hướng và “gỡ rối” cho đội ngũ in-house bên dưới. Đây là mối quan hệ win-win; cả hai bên đều có lợi ích.
Thị trường đang phân hóa rất rõ. Những chuyên gia Growth Marketing biết thiết kế phễu tăng trưởng, những CFO biết nhìn số để cấu trúc lại dòng tiền, hay những Head of Sales biết đóng gói quy trình bán hàng tự vận hành đang là “hàng hiếm” được các founder startup/SMEs săn đón theo mô hình này.
Bản thân mình cũng đang dịch chuyển và áp dụng mô hình Fractional này cho các dự án hiện tại của chính công ty mình, đồng thời giới thiệu mô hình này cho các khách hàng.
Mình thấy mô hình này giải phóng năng lực và thời gian của anh em Senior cực kỳ tốt và giảm áp lực
Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm nhân sự cấp cao hoặc chuyên gia chiến lược để đáp ứng một giai đoạn tăng trưởng cụ thể, DigiSource cung cấp các giải pháp tuyển dụng linh hoạt, được tư vấn và tùy chỉnh theo từng vị trí, kế hoạch nhân sự và mục tiêu của doanh nghiệp. Qua đó, phương án tìm kiếm nhân tài bám sát hơn với nhu cầu vận hành và định hướng phát triển của tổ chức.